COPPER RETURNS TO CYPRUS (GR)

Η έκθεση Copper Returns to Cyprus προσεγγίζει τη χαρακτική ως μια αυτόνομη και ολοκληρωμένη μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης — μια γλώσσα που σήμερα ανακαλύπτεται ξανά από ένα ευρύτερο κοινό.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τεχνικές όπως η οξυγραφία, η λινογραφία  και η μεταξοτυπία παρέμεναν κυρίως μέσα στον κύκλο των ειδικών και των συλλεκτών.

Το έργο αυτό προτείνει μια διαφορετική οπτική: η χαρακτική παρουσιάζεται ισότιμα με τη ζωγραφική, ως μια πλήρης και ανεξάρτητη μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Ο τίτλος παραπέμπει στην Κύπρο ως ιστορική πηγή χαλκού — του υλικού που βρίσκεται στη βάση της βαθυτυπίας.

Ωστόσο, η έννοια της «επιστροφής» δεν αφορά το παρελθόν, αλλά το παρόν: μια επιστροφή στην αντίληψη, στον ίδιο τον θεατή.

Η έκθεση εξελίσσεται ως μια διαδρομή μέσα από τρεις καταστάσεις της χαρακτικής: τη διαδικασία, τη γλώσσα και το αντικείμενο.

Η πρώτη αίθουσα παρουσιάζει τη χαρακτική ως πράξη — μια ακριβή και σωματική διαδικασία, μέσα από την οποία η εικόνα γεννιέται από τη συνάντηση υλικού, χεριού και χρόνου.

Στο κέντρο βρίσκονται τα έργα του Viacheslav Grigorenko, για τον οποίο η οξυγραφία αποτελεί χώρο πειθαρχίας και απόλυτης συγκέντρωσης. Οι εικόνες του δομούνται μέσα από μια πυκνή και ελεγχόμενη γραμμή, όπου η μορφή δεν μπορεί να διαχωριστεί από την πίεση και την προσπάθεια.

Το πιεστήριο παρουσιάζεται ως ενεργό εργαλείο. Οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν τη διαδικασία: την εφαρμογή του μελανιού, την προετοιμασία του χαρτιού και τη στιγμή της εκτύπωσης — μια σύντομη και μη αναστρέψιμη πράξη, κατά την οποία η εικόνα εμφανίζεται για πρώτη φορά.

Τα έργα του Alexander Steshenko διευρύνουν αυτό το πεδίο, εισάγοντας μια πιο σύνθετη και πολυεπίπεδη οπτική γλώσσα.

Μαζί, αναδεικνύουν τη χαρακτική όχι ως αναπαραγωγική τεχνική, αλλά ως διαδικασία, όπου κάθε αποτύπωμα παραμένει μοναδικό.

Τα έργα του HAMBIS παρουσιάζουν τη χαρακτική ως χώρο πολιτισμικής μνήμης, όπου το προσωπικό και το συλλογικό συνυπάρχουν σε μια ενιαία οπτική γλώσσα.

Οι λινογραφίες και οι μεταξοτυπίες του δομούνται μέσα από ρυθμό, μοτίβο και δομή. Κάθε γραμμή και κάθε σύμβολο αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σύνθεσης, όπου η εικόνα προσεγγίζει τη λογική του υφάσματος, της γραφής και της αρχιτεκτονικής.

Στα έργα του υπάρχει μια βαθιά και διακριτική σχέση με την Κύπρο — όχι ως θέμα, αλλά ως εσωτερική εμπειρία.

Δεν πρόκειται για απλή αναπαράσταση ενός τόπου, αλλά για μια βιωμένη και προσεκτικά παρατηρημένη σχέση με τον πολιτισμό, το τοπίο και τους ανθρώπους του.

Ο HAMBIS αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της χαρακτικής στην Κύπρο — καλλιτέχνης, συλλέκτης και ιδρυτής μουσείου, του οποίου η δράση συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη και διατήρηση της χαρακτικής τέχνης.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, η παρουσία του λειτουργεί ως κεντρικός άξονας της έννοιας της «επιστροφής».

Αν η οξυγραφία θέτει το υλικό και ιστορικό υπόβαθρο της χαρακτικής, το έργο του δείχνει τη σύγχρονη της μορφή — ανοιχτή, ζωντανή και άμεσα συνδεδεμένη με τον θεατή.

Εδώ, η χαρακτική βγαίνει έξω από τα όρια της εξειδίκευσης και επανέρχεται ως άμεση καλλιτεχνική γλώσσα, διατηρώντας ταυτόχρονα το βάθος και την πολυπλοκότητά της.

Η τρίτη αίθουσα έχει διαμορφωθεί ως ένας ιδιωτικός χώρος — ένα «γραφείο συλλέκτη».

Εδώ παρουσιάζονται μεγάλης κλίμακας έργα του Leonid Stroganov, γεμάτα ένταση, σύμβολα και εσωτερικές αναφορές.

Οι εικόνες του απαιτούν χρόνο. Δεν αποκαλύπτονται άμεσα, αλλά προσκαλούν τον θεατή σε μια αργή και προσεκτική ανάγνωση.

Η δομή και η σύνθεσή τους παραπέμπουν στην παράδοση της παλαιάς χαρακτικής και των σπάνιων συλλεκτικών φύλλων.

Σε αυτόν τον χώρο, η χαρακτική βιώνεται ως αντικείμενο στοχασμού και πνευματικής εμπειρίας — ένα σημείο όπου η θέαση μπορεί να μετατραπεί σε προσωπική επιλογή.

Η έκθεση Copper Returns to Cyprus προτείνει να δούμε τη χαρακτική ως μια ζωντανή και σύγχρονη μορφή τέχνης.

Από τη διαδικασία στην εικόνα, από το εργαστήριο στον θεατή, από την τεχνική στην εμπειρία — η χαρακτική επιστρέφει όχι ως ιστορία, αλλά ως παρουσία.